4 gevallen waarin een CAO verplicht is

Miljoenen werknemers vallen onder een cao. De kans is groot dat uw onderneming ook gebonden is aan een cao. Ga na of de CAO verplicht is en voorkom daarmee hoge claims van uw werknemers.

Advies nodig

Wanneer geldt een CAO?

Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) regelt de arbeidsvoorwaarden van een grote groep werknemers. De CAO-afspraken zijn lang niet altijd vrijblijvend. Controleer daarom of u verplicht bent een cao toe te passen. In de volgende gevallen bent u verplicht een cao toe te passen:

1. U heeft zelf een CAO afgesloten

U kunt een cao afsluiten met één of meer werknemersorganisaties (meestal vakbonden). Dit heet ook wel een ondernemings-cao. Hierin staan bepalingen die toegespitst zijn op uw onderneming. Het zijn vooral grotere ondernemingen die zo’n cao afsluiten. Als u hier – vrijwillig – aan meewerkt, bent u verplicht de cao daadwerkelijk toe te passen.

2. U bent lid van een werkgeversorganisatie die een CAO heeft afgesloten

Een werkgeversorganisatie waar u lid van bent, kan ook een cao afsluiten voor uw bedrijfstak. Dankzij uw lidmaatschap bent u dan gebonden aan een bedrijfstak-cao. U moet daarvoor wel onder de werkingssfeer van die cao vallen. Dat wil zeggen dat de cao geldt voor het soort werkzaamheden in uw onderneming. Branche- en werkgeversorganisaties kunnen u vertellen welke bedrijfstak-cao van toepassing is.

3. U valt onder een algemeen verbindend verklaarde CAO

Ook als u geen lid bent van een werkgeversorganisatie, kan een cao verplicht zijn. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) mag een cao namelijk verplicht stellen (algemeen verbindend verklaren) voor alle werkgevers en werknemers in een bedrijfstak. Deze verplichting voorkomt dat werkgevers onderling op de arbeidsvoorwaarden concurreren. U mag dan bijvoorbeeld niet mindere arbeidsvoorwaarden bieden dan in de cao is bepaald. Op de website van het ministerie van SZW leest u welke cao’s algemeen verbindend zijn verklaard.

4. U heeft een verwijziing naar en CAO opgenomen in de arbeidsovereenkomst

Het is mogelijk een cao van toepassing te verklaren op een arbeidsovereenkomst. De bepaling waarmee u dit doet, heet een incorporatiebeding. Met zo’n beding geldt de cao altijd. Dat is onafhankelijk van een ondernemings-cao, het lidmaatschap van een werkgeversorganisatie of het algemeen verbindend verklaren van een cao.

Standaard-cao en minimum-cao

Moet u een cao verplicht toepassen? Dan is het belangrijk om te weten of het gaat om een standaard-cao of minimum-cao:

  • Een standaard-cao:
    bevat bepalingen waarvan u niet mag afwijken. Dat betekent dat u in een individuele arbeidsovereenkomst niet ten nadele van de werknemer mag afwijken van de cao, maar ook niet ten voordele.
  • Een minimum-cao:
    bevat bepalingen waarvan u niet ten nadele, maar wel ten voordele van de werknemer mag afwijken. Het is in dat geval wel mogelijk om betere arbeidsvoorwaarden af te spreken dan in de cao staat.

Aan de cao-bepalingen kunt u aflezen of het gaat om een standaard-cao of een minimum-cao. In een minimum-cao staat bijvoorbeeld expliciet dat ten gunste van de werknemer mag worden afgeweken. Dit laatste komt u overigens in de meeste cao’s tegen. De teksten van cao’s staan op de website van het ministerie van SZW.

Dispensatie cao

Soms is het mogelijk uitgesloten te worden van een algemeen verbindend verklaarde cao. Dit doet u door dispensatie aan te vragen bij het ministerie van SZW, maar daarvoor gelden strenge regels. In overleg met de cao-partijen krijgt u soms dispensatie als daar bepalingen over staan in de cao. In ruil voor de dispensatie dient u meestal wel een cao af te sluiten die minstens gelijkwaardig is.

Bron: De Goudse