maandag 14 december 2020 09:48

Wat is werkgeversaansprakelijkheid?

Neemt u als ondernemer mensen in dienst? Dan heeft u de plicht om ervoor te zorgen dat zij in een veilige omgeving kunnen werken. Doet u dat niet, dan kunt u te maken krijgen met werkgeversaansprakelijkheid. Werkgeversaansprakelijkheid betekent dat u aansprakelijk bent voor uw werknemers. U heeft de plicht voorzorgsmaatregelen te nemen om bedrijfsongevallen te voorkomen.

Gevolgen werkgeversaansprakelijkheid

Werkgeversaansprakelijkheid kan iedere werkgever raken. U kunt zelfs aansprakelijk zijn wanneer u als betrokken werkgever zorgt voor de veiligheid van uw personeel. Een werknemer kan namelijk letsel oplopen tijdens zijn werkzaamheden voor uw bedrijf. De kans is dan groot dat u uiteindelijk opdraait voor de schade die uw werknemer door het bedrijfsongeval heeft geleden.

Uw zorgplicht als werkgever

De zorgplicht van de werkgever houdt in dat u alle mogelijke voorzorgsmaatregelen neemt om bedrijfsongevallen te voorkomen. Een veilige werkomgeving is meer dan alleen een ruimte of werkplek. U moet ook zorgen voor bijvoorbeeld goede instructies, beschermingsmiddelen en veilig gereedschap.

Doet zich een toch bedrijfsongeval voor? Dan moet u kunnen aantonen dat u aan uw zorgplicht heeft voldoen. Een werknemer hoeft daarentegen alleen te bewijzen dat hij tijdens zijn werkzaamheden letsel heeft opgelopen.

Omdat de werknemersbescherming in Nederland ver gaat, is het vaak lastig voor een werkgever om aan te tonen dat u aan uw zorgplicht heeft voldaan. Kunt u dit inderdaad niet aantonen, dan kunt u als werkgever aansprakelijk worden gesteld voor alle schade die uw werknemer door het ongeval heeft geleden. En die schade kan aardig in de papieren lopen.

Roekeloosheid

Uw zorgplicht als werkgever gaat best ver. U bent niet alleen aansprakelijk voor ongelukken op de werkvloer, maar ook voor verkeersongevallen tijdens werktijd. Gebeurt er een ongeluk tijdens een bedrijfsuitje? Ook dan is er sprake van werkgeversaansprakelijkheid. Behalve als u kunt bewijzen dat er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid van uw werknemer. Maar dat is vaak moeilijk.

Voorbeelden van werkgeversaansprakelijkheid

  • Ongeluk met busje

    Een bekend voorbeeld van werkgeversaansprakelijkheid is het zogeheten PTT Post/Baas-arrest. Een postbode parkeerde zijn bestelbusje langs de kant van de weg. Toen hij de achterdeur van de bestelwagen opende, waaide een brief weg. Hij rende erachteraan en werd aangereden. De werkgever werd aansprakelijk gesteld, omdat er geen adequate instructies waren. Hij had moeten melden dat post kan wegwaaien, hoe dat te voorkomen is en wat postbodes moeten doen als het toch gebeurt.
  • Val over stofzuigerslang

    Een ander voorbeeld: een medewerker van een autoverhuurbedrijf was bezig een bestelbus schoon te maken met een stofzuiger. Toen hij uitstapte, stapte hij op de stofzuigerslang. Hij viel op de stoeprand en brak zijn pols, die niet goed herstelde. De werkgever werd in hoger beroep aansprakelijk gesteld. Hij had instructies moeten geven over het veilig stofzuigen van de bestelauto.
  • Arbeidsongeschikt door rollerskates

    Een geval waarbij niet werkgeversaansprakelijkheid maar goed werkgeverschap een rol speelde. Een werknemer deed mee aan een workshop rollerskaten in de hal van de werkgever. Ze brak haar pols op een marmeren vloer en raakte door de gevolgen van deze breuk arbeidsongeschikt. De rechter vond dat dit niet onder werkgeversaansprakelijkheid viel omdat er geen nauwe band was tussen de werkzaamheden en de workshop. Maar de workshop was wel aan het werk gerelateerd. En daarom kon er wel gekeken worden naar goed werkgeverschap. De werkgever had onvoldoende gedaan om vallen tijdens de workshop te voorkomen. Hij was daarmee aansprakelijk voor de letselschade.

Aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) afsluiten

Heeft u een aansprakelijkheidsverzekering voor uw bedrijf? En stelt een werknemer u aansprakelijk? Dan kunt u dit aanmelden bij uw aansprakelijkheidsverzekeraar. Daarbij kunt u zelf beter geen uitspraken doen over de aansprakelijkheid. De verzekeraar zal de kwestie daarna verder afhandelen en deze zal, bij gebleken aansprakelijkheid, ook een schadevergoeding betalen aan de werknemer. Mocht u voor uw werknemers een ongevallenverzekering hebben afgesloten, dan kunt u ook bij de ongevallenverzekeraar meteen een melding doen.

Goed werkgeverschap

De werknemer kan u bij een ongeval tijdens werktijd ook aanspreken omdat u zich niet als goed werkgever heeft gedragen. Goed werkgeverschap houdt in dat geval in dat een werkgever een adequate (ongevallen-)verzekering moet afsluiten voor werknemers. Doet u dit niet? Dan kunt u aansprakelijk zijn voor schade die een werknemer lijdt, voor zover de adequate (ongevallen-)verzekering deze schade zou hebben gedekt. 

Veelgestelde vragen 

Hoe zit het met de zorgplicht van een werkgever als werknemers thuiswerken?

Flexwerken is voor de werkgever vaak een lastige verplichting. Zo heeft een werkgever er bijvoorbeeld minder goed zicht op hoeveel uur zijn werknemer thuis aan het werk besteedt en of hij wel voldoende pauze en ontspanning neemt. Als een werknemer ook buiten kantoor werkzaamheden verricht, moet een werkgever zich realiseren dat zijn verantwoordelijkheid als goed werkgever niet ophoudt bij het verlaten van het kantoorpand. De zorgplicht van de werkgever gaat verder. Hij kan zelfs aansprakelijk zijn voor beroepsziekten die thuiswerkers oplopen.

Maak afspraken met uw werknemer

Als u weet dat een werknemer thuis een plank als bureau gebruikt, dan moet u dat met uw werknemer bespreken en aangeven dat er sprake is van een onwenselijke, ongezonde werksituatie. Ook als uit het mailverkeer van de werknemer blijkt dat hij constant aan het werk is, ook ‘s nachts, zal daarover gesproken moeten worden. Bent u op de hoogte van een ongezonde werksituatie zonder dat u daar iets aan doet, dan loopt u het risico dat u aansprakelijk wordt gesteld als de werknemer bijvoorbeeld een burn-out krijgt. Maak daarom zoveel mogelijk afspraken over de thuiswerkplek met een thuiswerkende werknemer. En zorg dat u erop toeziet dat de werknemer zich aan de instructies houdt. Probeer de afspraken hierover schriftelijk vast te leggen.

Kan ik aansprakelijk gesteld worden voor een schade die mijn werknemer aan een derde toebrengt?

Ja, dat is mogelijk. En niet alleen voor de werknemers die bij u werken op grond van een arbeidscontract, maar bijvoorbeeld ook voor uitzendkrachten of vakantiewerkers. De wet spreekt namelijk van ondergeschikten. Er is sprake van een zogenoemde risico-aansprakelijkheid voor de werkgever. Dat betekent dat er al sprake is van aansprakelijkheid als het risico (te weten de fout van de ondergeschikte met schade voor een derde tot gevolg) zich voltrekt. Schuld of verwijt aan de zijde van de werkgever is dus geen voorwaarde voor het ontstaan van de aansprakelijkheid.

Er moet wel aan de volgende vereisten worden voldaan:

  • De ondergeschikte heeft een fout gemaakt.
  • Er moet voldoende verband zijn tussen de fout en de door de werkgever aan de werknemer/ondergeschikte opgedragen werkzaamheden.
  • U als werkgever heeft (juridische) zeggenschap over de gedragingen waarvan de fout deel uitmaakte.

Als aan deze vereisten is voldaan, betekent dit in de praktijk dat de derde die hierdoor schade lijdt niet alleen de werknemer kan aanspreken, maar ook u als werkgever. Als zowel de werkgever als de werknemer aansprakelijk zijn, bepaalt de wet dat de werknemer niet hoeft bij te dragen in de schadevergoeding. De werkgever betaalt dan dus de schadevergoeding. Dat is alleen anders als de fout het gevolg is van opzettelijk of roekeloos handelen of nalaten van de werknemer. In dat geval kunt u als werkgever de betaalde schadevergoeding op de werknemer proberen te verhalen. Opzettelijk of roekeloos handelen of nalaten wordt echter door een rechter niet snel aangenomen.

Wat kan ik doen als mijn werknemer tijdens werktijd een ongeval met letsel heeft?

Als uw werknemer tijdens het werken een ongeval krijgt, ligt de bewijslast bij u. Als werkgever moet u aantonen dat u heeft voldaan aan de zorgplicht om een veilige omgeving te creëren voor uw werknemers. Het is dus van belang dat u aantoont dat u goed onderzoek hebt gedaan naar de mogelijke gevaren tijdens het werken en dat u maatregelen heeft genomen. Daarnaast is het belangrijk dat u kunt bewijzen dat u uw werknemers hebt geïnstrueerd over de veiligheidsmaatregelen.

Ongevalsrapport opstellen

Bij een ongeval is het van belang dat u de toedracht van het ongeval en het opgelopen letsel in een ongevalsrapport vermeldt. Bij blijvend letsel, ziekenhuisopname of overlijden bent u verplicht direct een melding te doen bij de Inspectie SZW.

Aansprakelijkheidsverzekering?

Als u als werkgever aansprakelijk wordt gesteld, dan kunt u dit aanmelden bij uw aansprakelijkheidsverzekeraar (AVB). U kunt zelf beter geen uitspraken doen over de aansprakelijkheid. De kwestie zal verder door de verzekeraar worden afgehandeld en deze zal, bij gebleken aansprakelijkheid, ook een schadevergoeding betalen aan de werknemer. Mocht u voor uw werknemers een ongevallenverzekering hebben afgesloten, dan kunt u ook bij de ongevallenverzekeraar meteen een melding doen. Kijk hier voor een overzicht van de aansprakelijkheidsverzekeringen!

Offerte aanvragen

Laatst aangepast op maandag 14 december 2020 10:28